‘Gefeliciteerd, je bent een idioot in drie verschillende talen!’

In de film Role Models leest Paul Rudd een barista van Starbucks de les over de namen van de verschillende maten koffie. (Bekijk hier de scene, het duurt 30 seconden.)

Het verschil tussen IQ en EQ laat zich hier heel duidelijk zien. Paul weet wat de drie verschillende woorden betekenen in drie verschillende talen die Starbucks gebruikt voor de maat. Paul weet dat de betekenis van de drie woorden in alle talen hetzelfde is, terwijl ze voor drie verschillende maten worden gebruikt. Paul ziet deze merkwaardigheid en wil dat graag duidelijk maken. Paul is slim.

Door te laten zien dat Paul slim is, laat hij ook direct zien dat zijn emotionele intelligentie pijnlijk laag is.

Waar bestaat emotionele intelligentie uit?

Emotionele intelligentie gaat een van de belangrijkste vaardigheden op de werkvloer van de toekomst worden. Het is het vermogen om je eigen en andermans emoties te herkenen, te begrijpen en te sturen en bestaat uit 5 onderdelen:

  • Je eigen emoties herkennen
  • Je eigen emoties sturen
  • Jezelf motiveren
  • Empathie
  • Sociale vaardigheden

Het bezitten van deze vaardigheden betekent impliciet dat je ervan bewust bent dat emoties een drijvende kracht voor je gedrag zijn, zowel positief als negatief.

Je eigen emoties herkennen

Het kunnen herkennen van een emotie terwijl je deze emotie voelt is een van de belangrijkste onderdelen van emotionele intelligentie. Als je niet door hebt wat je op welk moment voelt, kan je dit gevoel ook niet aansturen en laat je dus eigenlijk je gedrag dicteren door de emoties van het moment. Jij bent niet meer honderd procent in controle.

Paul had niet door dat hij zich geïrriteerd voelde door de vreemde benaming van de verschillende maten koffie. Niet op het moment dat hij het voelde in ieder geval. Door het achteraf te analyseren kan hij het wel inzien, maar dan is het wel te laat om je reactie te veranderen.

Je eigen emoties sturen

De stap na het herkennen van je eigen emoties is het bewust kunnen veranderen van je emoties terwijl je ze voelt. Dit kan zijn door jezelf rustig te maken als je boos bent of juist boos als je een boodschap kracht wilt bijzetten. Het kan ook zijn door in te spelen op toekomstige situaties. Als je bijvoorbeeld weet dat je behoefte hebt om je verbonden te voelen, kan je afspreken met vrienden, terwijl als je je liever sereen wilt voelen sla je de uitnodiging af.

Paul was niet in controle, hij liet zich leiden in plaats van te sturen. Zo liep zijn irritatie de vrije loop door te spuien met feiten, wat voor niemand leuk was.

Jezelf motiveren

Jezelf motiveren hoort eigenlijk bij het sturen van je eigen emoties, maar het is dusdanig belangrijk dat het zijn eigen onderdeel krijgt. Hieronder valt weten waarom je doet wat je doet (bijvoorbeeld het weten van je WHY van Simon Sinek), maar ook je zelfcontrole of wilskracht; korte termijn beloningen kunnen weerstaan ten opzichte van lange termijn doelen, en weten hoe je in jouw flow kan komen.

Empathie

Empathie is het herkennen van emoties bij anderen en bestaat in twee vormen. Je kan empatisch voelen en empatisch denken.

Wanneer je empatisch voelt, betekent dit dat jij gevoelens ervaart als antwoord op de emoties van andere mensen. Je kan hierbij het gevoel voor een gedeelte spiegelen zodat je op hetzelfde level bent of je voelt een mate van stress als iemand angstig of bang is.

Empathisch denken is jezelf in de ander verplaatsen en bedenken hoe hij of zij zich voelt of zal gaan voelen in een situatie.

Paul deed geen van beide, hij was te druk met zijn eigen gevoel. Of eigenlijk was hij te druk met het niet voelen van zijn eigen gevoel. Hij was vooral bezig met zijn ego. Daardoor was er geen seconde de tijd om te bedenken wat de barista van zijn uitspatting zou vinden.

Sociale vaardigheden

De kern van sociale relaties is de kunst van het kunnen inspelen op de emoties van anderen. Sociale vaardigheden kunnen opgesplitst worden in vier onderdelen:

  • Het organiseren van groepen: dit is een cruciale vaardigheid voor leiders.
  • Het onderhandelen van oplossingen: het beste antwoord weten is niet genoeg, het beste antwoord kunnen overbrengen op iedereen zonder conflict is een kunst.
  • Persoonlijke connectie: met de juiste emotie reageren op de emoties van anderen.
  • Sociale analyse: ontdekken wat iemand motiveert, waar iemand zich zorgen om maakt, wat iemands passie is.

Het ontbreekt Paul in deze situatie aan sociale analyse en persoonlijke connectie. Zijn vriendin en de barista zijn beide niet te spreken over zijn betweterige gedrag.

Waar het in de film een grappige ondertoon heeft en Paul zelf enorm likable is, komen dit soort situaties in het echte leven vaak genoeg voor, waarbij het dan vooral pijnlijk en vervelend is.

Hoe ontwikkel je emotionele intelligentie?

Je ouders hebben de grootste invloed op hoe jij als klein kind kennis hebt gemaakt met emotionele intelligentie. Alleen zij hebben geen les gehad in hoe ze dit het beste konden doen. Met een beetje mazzel hebben je ouders een hoge emotionele intelligentie, wat ervoor zorgt dat jij dit voor een deel over hebt genomen.

Voor de rest heeft niemand ons specifiek geleerd hoe het moest. We hebben het gaandeweg opgepikt. Sommige met hoge mate, andere veel minder, dat ligt aan de omgeving waarin je bent opgegroeid. Om kinderen structureel emotioneel intelligenter te maken wordt er geopperd om het als vak te geven op school.

Dat je als volwassene nu geen les in emotionele intelligentie meer op school kan krijgen betekent niet dat het te laat is. Het leuke is, de makkelijkste manier om te beginnen het vergroten van je emotioneel intelligentie is niks doen. De momenten waarbij je normaal je telefoon pakt en de onderkant van een oneindige tijdlijn probeert te vinden, doe je nu niks. Probeer tijdens dat niks doen je af te vragen hoe je je op dat moment voelt, waarom je je zo voelt en wat je op basis van dat gevoel gaat of wilt doen. Niksen heet dat en volgens Amerikanen zijn wij Nederlanders daar ongelooflijk goed in (dat valt te lezen in Time Magazine en The New York Times).